سروش تبرستان
کنم آفرین بر نیاکان خویش ______ گزیده دلیران و پاکان خویش
نویسنده: سروش ایرانیان - چهارشنبه ۱ امرداد ۱۳٩۳

برگردانِ داستان «داش‌آکل» صادق هدایت به مازندرانی (گونه‌ی آملی)

علی فرشیدفر[1]

مازندرانی

دِشتِ شیرازِ چَک‌بنه‌زَن، دونسنه که داش‌آکِلا، کاکا رسّم، دیرِ سائه‌ سه، پائه‌چو ایاردنه. اتّا روز داش‌آکل، دِمیلِ قَوه‌خنه‌ی رَفِکْ‌سر، چَک‌چَکی نِیشت بیه، هَمون جِه که همیشه نِیشت بیه. وَرْدهِ قَوِسه رِ که وِنه سَر، قِرمز جِل دَکشی بیه، شِه پَلی بِشت بیه، سه اَنگیسی، یخ رِ، اوِ بادوکِ دِله، هی زوئه. ناخَلبتی کاکارسّم، دَرْ دِله بِمو. تَرزْ حِساب وِره هارشیه. هَم‌تی که وِنه بال، شالِ کَش دَیّه، بورده، دِیاری، رَفِک‌سر، هِنیشته. قَوه‌چیه شاگرد رِ بئوته:



ادامه مطلب ...
نویسنده: سروش ایرانیان - شنبه ٢٦ امرداد ۱۳٩٢

پرونده:Caspian dialects.jpg

نویسنده : گروه‌مولفان -
زیر نظر : نصری‌اشرفی - جهانگیر
ویراستار : یوسفی‌نیا - علی‌اصغرقائمی - جمشید
محل نشر : تهران
تاریخ نشر : ۱۳۸۲/۱۱/۲۸
قطع : وزیری
جلد : گالینگر
تعداد صفحه : ۶۳۸
تیراژ :۲۸۰۰

 
 
 
واژه نامه تبری در 5 جلد تدوین گردید به همراه یکعدد CD که عکس های زیبایی از این مرزو بوم در آن ضبط گردیده.
جلد اول مربوط به معرفی مولفین و گویش وران به همراه واژگان از حروف الف تا پ می باشد
جلد دوم مربوط به واژگان از حروف ت تا ذ می باشد
جلد سوم مربوط به واژگان از حروف ر تا گ می باشد
جلد چهارم مربوط به واژگان از حروف ل تا ی می باشد

و اما جلد پنجم که تفسیری بر نام واژگان به همراه مقالات تفسیری از اساتید زبان شناس به همراه دستور زبان و مصادر و کتابنامه ها می باشد
مبلغ یکدوره کامل آن 900.000ریال می باشد که مربوط به قیمت گذاری سال 1381 می باشد.اگه دوس داشتین برام پیام بزارین تا راهنمایتون کنم.
نویسنده: سروش ایرانیان - شنبه ٢٦ امرداد ۱۳٩٢

گویش  مازندرانی که روزگاری به نام زبان تبری شناخته می شد،  تنها در کشور ایران تکلم می‌شود. این زبان در گستره وسیع تری نسبت به امروز تکلم می شد بعدها در تعامل با زبان فارسی نو به گویش مازندرانی تبدیل شد (بویژه بعد روزگار صفویان) .  پراکندگی گویش مازندرانی هم اکنون  در نیمه شمالی کشور ایران است و به جز استان مازندران که نام این زبان از آن گرفته شده در استان‌های گلستان، شمال استان تهران و سمنان نیز رواج دارد. پاره‌ای از ایل‌های کوچ‌نشین که در شمال ایران به سر می‌برند نیز مازندرانی‌زبان هستند.

این زبان در
1.استان مازندران،
2.مناطق غربی استان گلستان مانند بندرگز، کردکوی، علی‌آباد کتول و...
3.مناطق شرقی و شمالی استان تهران مانند فیروزکوه، دماوند، رودبار قصران و....
4.مناطق شمالی استان سمنان مانند پرور، دیباج ، کلاته رودبار، شهمیرزاد، چاشم، فولاد محله، افتر و اروانه و...
5.همچنین در بین برخی از ایلات و عشایر همچون الیکایی های گرمسار رواج دارد.

تصویر ذیل گستره زبان تبری را نشان می دهد که به گویش های مختلفی تبدیل شده است.

پرونده:Caspian languages (north iran).png

نویسنده: سروش ایرانیان - شنبه ٢٦ امرداد ۱۳٩٢

داستان غار اسپهبد خورشید,بزرگترین طاق سنگی جهان,نماد مقاومت ایرانیان در برابر اعراب




از دادمهر فرخان (حاکم مازندران در پایان دوره‌ی امویه) پسری به جا ماند به نام خورشید که هنوز به سن بلوغ نرسیده بود و کار سلطنت از او بر نمی آمد بنابراین دادمهر برادر خود سارویه (شهر ساری منسوب به اوست) را به سلطنت رساند تا خورشید به سن بلوغ برسد . بعد از گذشت 8 سال سارویه به عهد خود وفا کرد و سلطنت را به خورشید سپرد .

در زمان اسپهبد خورشید منصور خلیفه عباسی ولیعهد خود را نزد او می فرستد و از او می خواهد که برای سرکوب شورش ها در خراسان اجازه عبور لشکر خلیفه را از مازندران و کنار دریا بدهد. ولی لشکر خلیفه بر خلاف وعده داده شده به شهرهای مازندران حمله کردند و آمل را به تسخیر درآوردند. اسپهبد تمامی زنان و اولاد خود را به همراه مردانی جنگی که جمعا 500 نفر می شدند به طاقی در سوادکوه فرستاد و آذوقه 10 سال آنها را تامین کرد .

عرب ها به مدت 2 سال و 7 ماه آن غار را محاصره کردند اسپهبد خورشید فرمانروای مازندران در جبهه‌ای دیگر در دیلمستان مشغول نبرد بود. بانو نی‌کلا زن اسپهبد خورشید در نبود همسرش فرمانروایی این دژ را به عهده داشت.
بالاخره سپاه عرب سرچشمه آب را که در بالادست غار قرار داشت به گفته اهالی به زهر و به گفته تاریخ آلوده به میکروب طاعون (در جایی وبا گفته شده است) کردند. با آلوده شدن آب حدود 400 نفر از ساکنین غار به بیماری طاعون دچار شدند. کسی جرات خاک‌سپاری آن‌ها را نداشت.نی‌کلا که خود را هلاک شده می‌دید و دختران خود را اسیر شده هنگامی که ماه در شب 14 به بالا برآمد به بالای برج آتشکده رفت و با تمام توانش اسپهبد را سه بار صدا زد: خورشید، خورشید، خورشید (در باور مردم در شب 14 هرماه هنگامی که ماه کامل می‌‌شود از داخل این غار صدای این زن که می‌گوید: خورشید، خورشید، خورشید شنیده می‌شود). در این هنگام اسپهبد خورشید در دیلمان به نعره‌ای سخت از خواب بیدار شد و فریاد کشید که دژ سقوط کرد . اطرافیان پرسیدند: که آیا خواب دیدی؟ او پاسخ داد: نه، اما صدای بانو را شنیدم که مرا می خواند. صبح روز بعد اسپهبد به طرف دژ حرکت کرد. در نیمه‌های راه در مسیر چالوس فعلی (فلام رودبار اشکور) به او خبر دادند که دژ سقوط کرد ... بانو نی‌کلا، دو دخترش شه‌کلا و مه‌کلا و چهار دختر سردار وندادوند، « بهتری » ، « زری » و « زیمری » و « پری » و اکثر نوامیس تبرستان به ارسارت عرب‌ها درآمدند.
اسپهبد وقتی این خبر را شنید گغت :"بعد از این عمر را لذتی نیست." و از نگین انگشتر خود که زهر هلاهل در آن بود خورد و جان به جان آفرین تسلیم کرد.

نویسنده: سروش ایرانیان - جمعه ۱۸ امرداد ۱۳٩٢

کتابی به نام متون طبری از حبیب برجیان در سال 1388 منتشر شده است که خواندن آن را به علاقمندان فرهنگ تبرستان و قومس پیشنهاد می کنم . این کتاب ویژه نامه شماره 15 فصلنامه آینه میراث می باشد.

نویسنده: سروش ایرانیان - پنجشنبه ۱٦ شهریور ۱۳٩۱

مرزبان نامه تبری کجاست ؟

16 کارچه ماه 1324 تبری

مرزبان‌نامه کتابی‌ست نوشتهٔ اسپهبد مرزبان‌بن رستم‌بن شهریاربن شروین‌بن رستم‌بن سرخاب‌بن قارن پریم . بعدها سعدالدین وراوینی آن را از زبان  طبری ( تبری )  به فارسی دری نقل کرد. این اثر یکی از آثار ارزنده زبان فارسی است که در نیمه اول قرن هفتم میان سالهای ۶۱۷-۶۲۲ از زبان طبری باستان به زبان پارسی دری نوشته شد.

 دانلود کتاب مرزبان نامه


ادامه مطلب ...
نویسنده: سروش ایرانیان - دوشنبه ٢ امرداد ۱۳٩۱

امرو برابر هسته با  2 مرداد 1391 خورشیدی برابر با اول سا ماه 1524 تبری . سال جدید امرو شروع بونه .  سا ماه ره در جاهای مختلف تبرستون : سیو ماه ، سیاه ماه ، سو ماه ، فردینه ماه و .... هم گونّه .

مطالب قدیمی تر »
سروش ایرانیان
دراین وبلاگ کوشش خواهم کرد مطالبی درباره فرهنگ و آیین های باستانی و کهن نیاکانم در سامان البرز را منتشر نمایم .
نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :