تبدیل های زبان تبری و فارسی

 

تبدیل های مهم  در زبان  تبری و فارسی  

تبری

 فارسی

تبدیل

بدوج

بدوز

ز  به   ج

بییر

بگیر

گ به  ی

بئو

بگو

گ  به همزه

ورگ

وراز

گرگ

گراز

گ به   و

بوشائن

بوشائن ، در منابع کهن تبری وشائن دیده می شود .

بسستن ( شکل مضارع آن با واو می آید مانند : وسینه )

گشودن

 

 

گسستن

گ  به  ب

چاربه دار

چاروادار

و  به  ب

ورف

برف

  ب  به  و

بیجن

بیژن

ژ  به  ج

گلی

گلو

 او  به  ای

پلوار

ولگ

پروار

برگ

ر  به   ل

خد

جخد

خط

جخت

ت  به  د

پیته

پوده

د    به   ت

پندون

پندام

م    به   ن

دریم

آیشم / ایشم  

درون

آویشن

ن    به   م 

گِه

که

ک   به   گ 

چاره کر

چاره گر

گ    به   ک

اسبه

اسپید

پ    به   ب

رسم

سم وردی ( مخفف )

فرسب

سبحان وردی

ب   به  م 

کلاج

گهره

هرسه

کلیواج

گهواره

هریسه

مخفف شدن

کاردواله

کندواله

ن    به    ر

په

سرنه

پا

سرنا

آ     به    یای مجهول

زلفینگ

زلفین

ن  به نگ

کارنگ ( کرنگ )

کرند

گ  به  د

کیی

کدو ( کدی )

د   به   ی

جغر

جگر

گ  به  غ

تل

تلخ

سایش و حذف برخی از حروف

دیفار

دیوار

و   به   ف

بئل

بهل

تبدیل ه   به  همزه

هالبالو

آلبالو

تبدیل آ  یا همزه    به  ه

مونگ

مردون (مردُن)

مانگ

مردان

تبدیل الف به اُ ( o)کشیده  یا(  u) کوتاه

فرت

پرت

تبدیل پ  به ف

 

 

سیر تغییر  ضمه  ( اُ  ) (  o)  :   ضمه فارسی در گویش تبری به سه صورت تبدیل گشته است :

1-      در قسمت های شرقی مازندران و کوهستان البرز شرقی  بصورت آ  در آمده است .

2-      بصورت مصوت میانی در آمده است که معمولا با علامت ᵊ  در آوانگاری نشان داده شده است . این مصوت میانی صدایی بین ضمه و کسره است  . در قسمت های مرکزی و غربی مازندران به این شکل تلفظ می شود .

3-      در قسمت های شرقی و بخشی از قسمت های میانی مازندران بصورت کسره تلفظ و فراگو می شود.

 

 

ضمه در فارسی  

آ  a

کسره   یا   مصوت میانی

خُدا

خادا

خدا (xədā)

خُشک

خاشک

خشک (xəšk)

خوراک

خاراک

خراک (xərāk)

خوش

خاش(بوسه، خوش و خرم)

خش (xəš)

دُعا

داعا

دعا (dəā)

کُجه

کاجه

کجه (kəjə)

گُل

گال

گل (gəl)

گناه

گاناه

گناه (gənāh)

 

برخی از از اصطلاحات و ترکیبات عربی قرن هاست که بخشی از زبان تبری شده است و شاید معنای متفاوتی یافته اند :

تبری

عربی

اِلایده

علیحده

فوت و فنا ، فات و فنا

فوت و فنا

صِلامشورت

صلاح ومشورت

من و دلالت

منع و دلالت

دعوا مارافه

دعوا و معارفه

ملکِ میت ، ملکِ میج

ملک الموت

قال مقال

قال ومقال

 

 

/ 3 نظر / 35 بازدید
تفكر ميان رشته اي

عاليه.. البته ما فقط كيجا و ريكا از مازني ميدونيم... مثلا امه ريكا يعني .. پسر عمه يا دختر عمه؟؟ .. مادر خانم كه مطمئنم ميشه اسرائيل ... تبرستان سرزمين دلاوران؛ موفق باشيد.... [لبخند][گل][گل][گل][گل]

makan

تئ وبلاگ خل خار ... م هر گدر بنشم ایم دل ... اتی گوو ایج بنیشه درس نیی ورزا= گاونر.گوزن